طبق آخرین بررسی‌ها اکوتوریسم برای حیات وحش زیانبار است

– بین‌الملل – تحقیقات جدید نشان می‌دهند که ارتباط متقابل میان انسان و حیوانات درمحوطه‌های حفاظت شده که محل تردد گردشگران دوستدار طبیعت است، سبب کاهش ترس حیوان دربرابرانسان می‌شود وآنان را مبدل به شکارآسان گیری برای شکارچیان می‌کند واین با هدف وفلسفه اصلی این سبک از گردشگری تناقض کامل دارد.این درحالی است که درایران طرح منافع استراتژیک ناشی از این سبک از گردشگری درشرایط نبود هرگونه ارزیابی شفاف زیست محیطی وآموزش متخصصان ویژه دراین سبک ازگردشگری، نگرانی‌های را برانگیخته است.

به گزارش دیلی میل «دانیل بلواشتاین» استاد و پژوهشگر حیات وحش به استناد تحقیقات جدیدی درزمینه حیات وحش درمناطق حفاظت شده و گردشگری هشدار دارد اجرای تورهای طبیعت گردی و اکوتوریستی می‌تواند سبب دوستی و راحتی حیوانات وحشی با انسان شده و این خود سبب افزایش خطر شکار این حیوانات می‌شود.

دراین گزارش تاکید شده که رشد ورونق انفجاری گردشگری درسبک اکوتوریستی آن حیات وحش را دروضعیت مخاطره آمیزی قرار داده که حمایت بیشتر از آن‌ها را الزامی کرده است.

این گزارش به نقل از پژوهشگران افزوده است که امروزه بیشتر گردشگران علاقمند به سفربه مناطق دورافتاده و بدور از دسترس تمدن مدرن شده‌اند. آن‌ها عمدتا با این ایده که با سفر به مناطق دورافتاده و خرج کردن پولشان درسفر می‌توانند به رونق اقتصاد درجماعت‌های محلی و حفاظت از حیات وحش شود، این سبک سفر را انتخاب می‌کنند.

اما محققان اکنون دریافته‌اند که ارتباط متقابل میان گردشگران و حیات وحش و حتی تمایل آنان به عکاسی ساده می‌تواند ناخواسته این حیوانات را درخطر گرفتاری بدست شکارچیان وخوردن شدن به دست سکنه محلی قرار دهد.

هشدار اعلام شده دراین گزازش برای محوطه های حفاظت شده درایران نیز مصداق دارد. درکشورما این سبک از گردشگری با توجه به نبود آموزش‌های کافی برای گردشگران وطبیعت گردان از یک سو و نبود ارزیابی‌های شفاف ومستمر زیست محیطی می‌تواند برای حیات وحش در محوطه‌های حفاظت شده ایران خطری جدی باشد.در شرایط حاضر با توجه به شفاف نبودن رویکردهاى اساسى براى توسعه توریسم در ایران و نیز نبود آمار و اطلاعات زیربنائى لازم قطعاً ترسیم نمودار فرانگر توسعه اکوتوریسم ایران بر مبناى حد بیست ساله ممکن نیست. گذشته از آنکه اصولاً امروزه حتی طرح تدوین برنامه‌هاى جامع فراتر از پنج ساله براى مقیاس‌هاى ملى از سوی برخی کارشناسان رد شده و با ایرادات اساسى روبه‌رو است. علاوه براین یافته‌ها و دستاوردهاى قطعى بیانگر آن است که هرگز نمى‌توان یک سرزمین را موضوع یک پروژه درازمدت دانست زیرا اغلب پیش‌فرض‌ها زمینه‌ها و نیز اطلاعات مبنائى مورد اتکاء تا رسیدن به مقطع تعیین شده در طرح جامع دگرگون مى‌شوند. درچنین شرایطی برخی اظهارات درزمینه جایگاه برتر ایران در گردشگری اکوتوریسم وضورت بهره گیری بیشتر از امکانات طبیعیبه عنوان یک منبع تولید درآمد اقتصادی درکشور، نابجاست.

پرفسور دانیل بلواشتاین از دانشگاه کالیفرنیا می‌گوید:«داده‌های بدست آمده از تحقیقات اخیر نشان می‌دهد که مناطق حفاظت شده در سراسر جهان به طور میانگین 8 میلیارد بازدید کننده در سال دارد . این به این معناست که گویی هرانسان ساکن روی زمین دست کم یک بار در سال ازاین مناطق حفاظت شده دیدار کرده و برخی نیز بیشتر دیدار کرده‌اند.»

به گفته وی این فهرست بلند گردشگران با افزودن کارکنان، رانندگان و دیگر افراد شاغل درصنعت گردشگری دراین محوطه‌ها بلند تر نیز می‌شود. حال درنظر آورید که تنها این سبک از گردشگری مبتنی بر طبیعت، یعنی اکوتوریسم می‌تواند چه فشار سنگینی برمحوطه‌های حفاظت شده و گونه‌های حیات وحش وارد کند.

پرفسور بلواشتاین که نتیجه این تحقیقات را در مجله Trends in Ecology & Evolution منتشر کرده تاکید دارد که گردشگران علاقمند به طبیعت قبل ازسفر به محوطه‌های حفاظت شده، به تاثیرات بلند مدت احتمالی این سفرهای طبیعت محور بیشتر بیندیشند و همچنین دانشمندان و مدیران ومسئولان این محوطه‌ها را تشویق می کند که بیش از پیش آثار مخرب این نوع گردشگری را که اساسا فلسفه و هدف آن تقویت و حمایت از منابع طبیعی و گونه‌های وحش است نه تهی سازی و نابودی آن، درارزیابی‌های زیست محیطی درنظر بگیرند.

فرض اساسی دراین گزارش این است که حضور انسان میتواند سبب تغییر رفتار وواکنش حیوانات دربرابر انسان شده و این تغییرات می‌تواند به دیگر بخش‌های زندگی و حیات آنان منتقل شود. این تغییرات رفتاری به نوبه خود حیوانات وحشی را در معرض خطرات دیگری قرار می‌دهد که آثار آن بعدها آشکار می‌شود.

پرفسور بلواشتاین می‌گوید وقتی که حیوانات درتعامل دوستانه با انسان‌ها قرار می گیرند، بتدریج این دوستی سبب راحتی حیوانات دربرابر انسان شده واحساس خطر و گارد دربرابر انسان‌ها درآن ها کاهش یافته و یا بکلی از دست می‌رود. این راحتی و دوستی آنان را مبدل به طعمه‌هایی آسان یاب برای شکارچیان محلی و غیر بومی می‌کند.

درایران کمبود افراد کارشناس و دانشگاهی در این زمینه یکی از مشکلات بزرگ در اکوتوریسم ایران است. طبق گزارش سمینار "توسعه اکوتوریسم در ایران؛ چالشها و راهکارها" که اخرین بار درسال ۸۹ برگزار شد، افراد دانش آموخته در این رشته، آگاهی و دانش کافی را کسب نمی‌کنند چرا که سازمان آموزش عالی برای تکمیل کادر علمی این رشته اقدام جدی به عمل نیاورده است و اساتید سایر رشته ها دروس این رشته را نیز تدریس می کنند و بنابراین تربیت افراد متخصص با مشکلات فراوانی روبرو خواهد بود. در این بخش انتقاد یکی از حضار مبنی بر وجود تورهای بدون مجوز با قیمتهای پایین و عدم نظارت بر آن و ضرر و زیان مالی آژانسهای مجوزدار و عدم وجود سازوکار قانونی برای جلوگیری از این امر نیز از نکاتی بود که در گزارش سمینار "توسعه اکوتوریسم در ایران؛ چالشها و راهکارها" حکایت از موارد نگران کننده ای دراین زمینه دارد.


این نگرانی ها زمانی تشدید می‌شود که توجه کنیم تاکنون حتى یک بار نیز در یک کشور یک طرح جامع ارزیابی تا به آخر براساس برنامه‌ریزى اولیه اجراء نشده است بر همین اساس براى امکانات سنجى جاذبه‌هاى اکوتوریستى ایران پیش از هرگونه تلاش برای افزودن آمار گردشگران باید نگران عوارض و تخریب هایی بود که می‌تواند اصل این سرمایه را به مخاطره اندازد. سرمایه ای که درصورت تنزل یا کاهش آن، قطعا اکوتوریسم درکشور نیز براثر این سودجویی شتابزده تضیعف شده و این سبک از گردشگری خود اولین صنعتی است که قربانی خود خواهد شد.

کلمات کلیدی :
نظرات بییندگان :

بهترین مشاغل و خدمات شهر خود را ، در سایت نشونه پیدا کنید.

مشاهده سایت نشونه