مقصر تخریب‌های شیراز، سازمان میراث فرهنگی و ناجی سلطانی‌فر است

ـ گروه مجلس ـ هفته گذشته انتشار خبر تخریب خانه های تاریخی شیراز از یک سو محافل میراث فرهنگی را تحت تاثیر قرار داد و از سوی دیگر بازتاب گسترده‌ای بین مردم داشت. این موضوع با نامه رئیس سازمان میراث فرهنگی به رهبر معظم انقلاب و تقاضای جلوگیری ایشان از ادامه روند تخریب‌ها ابعاد جدیدی پیدا کرد.

البته هیچ یک از خانه‌های تخریب شده در فهرست آثار ملی ثبت نشده بودند، با این حال قدمت یکی از خانه‌های تخریب شده به دوران ایلخانیان می‌رسید و تخریب آن اعتراض‌های گسترده‌ای به همراه داشت. از سوی دیگر نیز خانه‌های تخریب شده در بافت تاریخی شیراز قرار داشتند که این بافت پیش از این توسط سازمان میراث فرهنگی ثبت شده بود.

حرف و حدیث‌های فراوانی درباره این تخریب‌ها گفته و شنیده شد، اما در این بین اظهارات نماینده شیراز در مجلس شورای اسلامی درباره اتفاق‌هایی که در شیراز رخ داده است، شنیدنی است. او در گفت و گویش با خبرنگار پارلمانی CHN از این تخریب‌ها دفاع می‌کند و آن را نتیجه بی توجهی سازمان میراث فرهنگی به بافت تاریخی شیراز در سال‌های گذشته می‌داند.

«سید احمدرضا دستغیب»، همچنین به اخباری که درباره تخریب خانه‌های تاریخی در شیراز منتشر شده است اشاره و از ابهام در برخی از اخبار منتشر شده انتقاد می‌کند.

اولین نکته‌ای که از سوی نماینده شیراز مورد اشاره قرار می گیرد این است که هیچ یک از خانه هایی که تخریب شده اند از سوی سازمان میراث فرهنگی ثبت ملی نشده اند. او به بازدیدی که هفته گذشته از منطقه تخریب شده داشته اشاره می کند و می گوید: «این روزها جنجال های رسانه ای در این باره بالا گرفته است. من بازدیدی از این منطقه داشته‌ام و به صراحت می‌گویم حتی یک مورد خانه ثبت شده تخریب نشده است.»

دستغیب در ادامه اظهاراتش سازمان میراث فرهنگی و برخی رسانه‌ها را به بزرگ نمایی متهم می‌کند و می‌گوید: «در روزهای اخیر بزرگ نمایی‌هایی در این باره شده که باید در رابطه با آن پاسخگو باشند.»

هماهنگی بین دستگاه ها وجود ندارد

نبود هماهنگی بین دستگاه های مختلف نکته دومی است که این نماینده مجلس به آن اشاره می کند. او وجود این هماهنگی را در اجرای طرح ها لازم می داند و می گوید: «مدیران دستگاه های مختلف باید فارغ از جنجال های سیاسی با هم هماهنگ باشند. همه اتفاق های روزهای گذشته در بافت تاریخی متعلق به یک جریان است و همه جزئی از دولت هستند، بنابراین باید با هماهنگی کار را پیش ببرند، اما در حال حاضر عدم هماهنگی بین دستگاه ها از جمله میراث فرهنگی نقدی است که به آنها وارد است.»

دستغیب در طول صحبت هایش چند بار بر این موضوع که «هیچ یک از خانه های تخریب شده، ثبتی نبوده اند» تاکید می کند و می گوید: سازمان میراث فرهنگی موظف است برای حراست از خانه های ارزشمند آنها را در فهرست آثار ملی ثبت کند.

تخریب‌ها با مجوز شورای عالی معماری و شهرسازی صورت گرفته است

چند روز پیش "پیروز حناچی" دبیر شورای عالی شهرسازی و معماری وزارت راه و شهرسازی در گفت و گویی با خبرنگار CHN گفته بود که «به طور قطع هیچ مجوزی برای تخریب بافت تاریخی شیراز داده نشده است»، اما دستغیب تاکید دارد که اجرای طرحی که منجر به تخریب بافت تاریخی شده، با مجوز شورای عالی معماری و شهرسازی انجام شده است.

نماینده شیراز در مجلس اقدام‌های انجام شده در شیراز را که منجر به تخریب بافت تاریخی در این شهر شده را ضروری عنوان می کند و می گوید: بافت تاریخی تنها برای این نیست که نگاهش کنیم تا در طول تاریخ با زلزله و بارش باران از بین برود. باید طرحی جامعی برای حفاظت از بافت سنتی وجود داشته باشد. این مناطق محور عبور گردشگر است. امنیت گردشگران، زائران و همچنین مردمی که آنجا در حال زندگی هستند باید فراهم شود. ضرورت دارد که دستگاه‌ها از جمله سازمان میراث فرهنگی و وزارت راه و شهرسازی در یک اقدام هماهنگ نسبت به آبادانی و توسعه مجموعه بافت تاریخی تلاش کنند. باید بین دستگاه ها هنماهنگی ایجاد شود.

دستغیب اظهاراتش را با تاکید بر این موضوع که «عملکرد سازمان میراث فرهنگی در بافت تاریخی شیراز خوب نبوده است» ادامه می دهد و می گوید: سازمان میراث کوتاهی های فراوانی دارد و همچنین برداشت های غلطی دارد. گاه آزاد شدن یا دسترسی به یک محور می تواند چند خانه با ارزش را از تخریب نجات دهد. مشکلی که در حال حاضر در شیراز وجود دارد این است که بافت تاریخی در شهر بسیار به هم پیوسته است. همین موضوع باعث شده بسیاری از مردم خانه هایشان را رها کنند و از بافت تاریخی فرار کنند. وقتی استقرار شهرنشینی در بافت تاریخی وجود نداشته باشد، آنجا تبدیل به انواع موقعیت های های نامطلوب می شود که به تخریب بافت نیز کمک می کند.

انتقاد از میراث فرهنگی در دولت‌های گذشته

البته انتقادهای نماینده شیراز به سال های گذشته بر می‌گردد و نه یک سال گذشته، بنابراین می توان فهمید که بیشتر انتقادهایی که مطرح می کند درباره دولت نهم، دهم و شاید سال‌های قبل از آن است.

به گفته نماینده شیراز در طول سال های گذشته و در نتیجه بی توجهی های سازمان میراث فرهنگی بسیاری از اشیاء خانه های تاریخی از این خانه ها برده شده است. برخی از خانه ها در و پنجره و کاشی ندارد. چون امکان رصد آن مناطق نیست. کوچه پس کوچه ها امکان حضور نیروی انتظامی و دستگاه های امنتی را نمی دهند . حتی برخی از این خانه ها بطور طبیعی یا عمدی دستخوش آتش سوزی می شود و ماشین های آتش نشانی نمی توانند برای خاموش کردن به بافت بیایند. این دیدگاه باید در سازمان میراث فرهنگی تغییر کند که کوتاهی خودشان را نادیده بگیرند و توپ را به زمین دستگاه دیگر بیاندازند.

دستغیب معتقد است اگر سازمان میراث فرهنگی با با سعه صدر وارد موضوع نشود، نمی تواند برخی از تخریب خانه های ارزشمند جلوگیری کند. او وضعیت نا به سامان برخی خانه های تاریخی شیراز که دارای ارزش و موقعیت ممتاز هستند را به عنوان یکی از نگرانی های نمایندگان مجلس عنوان می کند و می گوید: «بسیاری از خانه های ارزشمند در حال از بین رفتن هستند و سازمان توجهی به آنها ندارد و نگاه ها به یکسری از خانه هایی معطوف شده که واقعاً ارزشی ندارد.»

تکلیف میراث آیندگان چیست؟

میراث برای آیندگان از نکات دیگری است که دستغیب به آن اشاره می کند و می گوید: «ما باید برای آیندگان هم میراث به جا بگذاریم. این خانه ها با زلزله و حوادث طبیعی و عدم رسیدگی و در واقع کم کاری برخی دستگاه ها از بین خواهند رفت. اما ما برای آینده چه چیزی درست کرده ایم؟ لذا باید مثل خیلی از کشورها در بافت های قدیم به نوسازی دست بزنیم و از معماری ایرانی و اسلامی استفاده کنیم و آثاری را برای ارائه عرضه کنیم. در بسیاری از کشورهای حاشیه خلیج فارس یا برخی کشورهای آسیایی از معماری اصیل ایرانی برای جذب گردشگر استفاده کرده‌اند، ما چرا نباید این نوسازی را برای خودمان انجام دهیم.»

نماینده شیراز معتقد است وضعیت خانه های تاریخی باید مورد بازنگری قرار بگیرد. او در این باره توضیح می دهد: «میراث فرهنگی باید خیلی از خانه هایی که قبلاً به ثبت رسیده و الان فاقد ارزش هستند را مشخص کند. باید خانه هایی که دارای ارزش واقعی هستند و گردشگر به سمت آنها جذب می شود را مشخص کند و راه‌های دستری و مسیرهای عبور گردشگر را تسهیل کند. یک خانه می تواند تبدیل به یک مکان فرهنگی تبدیل شود. این کار باید فارغ از جنجال روانی و سیاسی انجام شود.

سلطانی فر می‌تواند وضعیت را تغییر دهد

دستغیب سخنانش را این چنین ادامه می دهد: «حفاظت به این معنا نیست که جایی آجری ریخته شد ورود پیدا کند. باید فکر اساسی تری برای این موضوع داشته باشد. من فکر می کنم این ظرفیت در آقای سلطانی فر وجود دارد. ایشان می‌تواند در این باره ابتکار به خرج دهند. بعد از سال ها رکود و سکون در این حوزه بالاخره زمان آن رسیده است با تدبیر ریاست سازمان و کمک آقای رئیس جمهور طرح جدیدی برای نگهداری آثار تاریخی و فرهنگی که بار هویتی دارد تدوین شود و در مناطق مختلف از جمله شیراز اجرا شود.

دستغیب اگرچه سازمان میراث فرهنگی را در ارتباط با تخریب های شیراز مسئول می داند، اما این نکته را نیز فراموش نمی کند که آنچه منجر به تخریب‌های شیراز شده، مربوط به مدیریت چند ماهه مسعود سلطانی فر در سازمان میراث فرهنگی نیست و نتیجه سال‌ها بی‌توجهی مدیران پیشین سازمان میراث فرهنگی در دولت‌های گذشته است. از همین رو از سلطانی‌فر به عنوان کسی یاد می‌کند که می‌تواند با به دست گرفتن ابتکار عمل، بافت تاریخی در شیراز و دیگر نقاط کشور را از بن بست خارج کند.

نظرات بییندگان :

بهترین مشاغل و خدمات شهر خود را ، در سایت نشونه پیدا کنید.

مشاهده سایت نشونه