نگهداری از خرگوش ها

نگهداری از خرگوش ها

 

خرگوش‌ اهلی‌‏‎ (Oryctolagus Cuniculus)‎حیوانی‌ از راسته‌ خرگوش‌ شکلان‌‏‎ (Lagomorpha) ‎و خانواده‌ ‏Leporidae ‎است‌ و ‏خاستگاه‌ ابتدائی‌ آن‌ غرب‌ اروپا و شمال‌ غرب‌ آفریقا می‌باشد‎.‎
‎ ‎
در حال‌ حاضر از نژادهای‌ مختلف‌ آن‌ به‌ منظورهای‌ گوناگون‌ از جمله‌ تولید پشم‌ و گوشت‌، انجام‌ تحقیقات‌بیولوژیکی‌ و ‏بعنوان‌ ‏حیوانات‌ خانگی‌ استفاده‌ می‌شود‎.‎
‎ ‎
رفتار غیر تهاجمی‌ و آرام‌ خرگوش‌ آنرا بعنوان‌ یک‌ حیوان‌ خانگی‌ ایده‌آل‌ مطرح‌ نموده‌ است‌. با این‌ وجود جهت‌نگهداری‌ ‏مناسب‌ آن‌، ‏آشنائی‌ با خصوصیات‌ آناتومیکی‌، فیزیولوژیکی‌ و رفتاری‌ این‌ حیوان‌ ضروری‌ است‌‏‎.‎
‎ ‎
‎ ‎

 


ویژگیهای‌ کالبد شناسی‌ و فیزیولوژیکی‌‏:


سر: مهمترین‌ ویژگی‌ آناتومیکی‌ حیوان‌ در سر، گوشها می‌باشند. بخش‌ خارجی‌ گوشها یعنی‌ لاله‌ گوش‌خصوصیت‌ ‏برجسته‌ این‌ ‏حیوان‌ بوده‌ و علاوه‌ بر نقش‌ آن‌ در شنوائی‌، به‌ لحاظ وجود شبکه‌ وسیع‌ عروقی‌ در زیر پوست‌این‌ ناحیه‌، ‏تأثیر مهمی‌ درتنظیم‌ ‏حرارت‌ بدن‌ دارند. لاله‌های‌ گوش‌ نرم‌ و بسیار حساس‌ می‌باشند و نباید از آنها برای‌گرفتن‌ و مقید ‏کردن‌ حیوان‌ استفاده‌ نمود‎.‎
‎ ‎
چشمها :به‌ نسبت‌ اندازه‌ سر بزرگ‌ و دارای‌ زاویه‌ دیدی‌ حدود 190 درجه‌ می‌باشند. مردمکها قدرت‌ اتساع‌زیادی‌ دارند و ‏بدین‌ علت‌ ‏حساسیت‌ بینائی‌ حیوان‌ به‌ نور را در مقایسه‌ با انسان‌ 8 برابر افزایش‌ می‌دهند. پلک‌ سوم‌ دراین‌ حیوانات‌ رشد ‏قابل‌ ملاحظه‌ای‌ دارد ‏که‌ در هنگام‌ خواب‌ از گوشه‌ داخلی‌ چشم‌ حرکت‌ نموده‌ و سطح‌ قرنیه‌ رامی‌پوشاند‎.‎
‎ ‎
دندانهای‌ خرگوش‌: رشد دائمی‌ دارند، بعنوان‌ مثال‌ دندانهای‌ پیشین‌ در طول‌ سال‌ بیش‌ از 10-12 سانتیمتر رشدمی‌نماید ‏بنابراین‌ ‏بیماریهای‌ دندانی‌ نظیر رشد بیش‌ از حد دندانها و یا وجود دندانهای‌ نابجا و بد شکل‌ از موارد متداول‌در ‏خرگوشها می‌باشند‎.‎
‎ ‎
قفسه‌ صدری‌‏‎: ‎حجم‌ قفسه‌ صدری‌ در مقایسه‌ با گنجایش‌ محوطه‌ خیلی‌ کوچک‌ است‌. قلب‌ نیز کوچک‌ است‌ وبر خلاف‌ ‏سایر ‏پستانداران‌ دریچه‌ دهلیزی‌ - بطنی‌ سمت‌ راست‌ سه‌ لختی‌‏‎ (Tricuspid) ‎نبوده‌ و دو لختی‌‏‎ Bicuspid))‎است‌‏‎.‎
‎ ‎
محوطه‌ بطنی‌‏‎: ‎طول‌ روده‌ها حدود 10 برابر طول‌ بدن‌ است‌ و بخش‌ مهمی‌ از آن‌ را (از نظر گنجایش‌ و ‏عملکرد)روده‌کور‎ ‎‎(Cecum)‎تشکیل‌ می‌دهد که‌ باقیمانده‌ هضم‌ نشده‌ مواد غذائی‌ پس‌ از عبور از روده‌ باریک‌ وارد آن‌ ‏شده‌ وتوسط میکروفلور موجود ‏در آن‌ مورد تجزیه‌ قرار می‌گیرند و ترکیبی‌ غنی‌ از پروتئین‌ و ویتامین‌ را ایجاد می‌کنند‎.‎
‎ ‎
‎ ‎
‏ ‏
‎ ‎
‎ ‎
خرگوش‌ بطور طبیعی‌ و غریزی‌ رفتاری‌ تحت‌ عنوان‌ مدفوع‌ خواری‌ دارد. این‌ حیوانات‌ دو نوع‌ مدفوع‌ تولیدمی‌کنند که‌ ‏یک‌ نوع‌ آن‌ ‏بشکل‌ دانه‌ای‌ و نوع‌ دیگر بحالت‌ خمیری‌ است‌. نوع‌ دوم‌ غنی‌ از ترکیبات‌ پروتئینی‌ و ویتامینی‌است‌ و حیوان‌ ‏فقط این‌ نوع‌ مدفوع‌ را ‏مورد تغذیه‌ قرار می‌دهد. این‌ عمل‌ معمولا صبح‌ زود انجام‌ می‌شود و حیوان‌مدفوع‌ را مستقیما از ‏مخرج‌ خود می‌گیرد و بدین‌ ترتیب‌ ‏بخشی‌ از نیاز بدن‌ به‌ پروتئین‌ و ترکیبات‌ ویتامینی‌ را تامین‌می‌نماید‎.‎
‎ ‎
ادرار خرگوش‌ بواسطه‌ مصرف‌ جیره‌ غذائی‌ گیاهی‌ دارای‌‏‎ PH ‎قلیائی‌ حدود 8/2 است‌ و رنگ‌ آن‌ از زرد روشن‌ ‏تانارنجی‌ پر رنگ‌ ‏یا قهوه‌ای‌ متمایل‌ به‌ قرمز متغیر است‌ که‌ میزان‌ رنگ‌ بر اساس‌ دهیدراتاسیون‌ و قلیائی‌ بودن‌ ادرار ‏تغییرمی‌کند. همچنین‌ بخاطر ‏وجود نمکهای‌ کربنات‌ کلسیم‌ و ��سفات‌ آمونیم‌ و منیزیم‌ ادرار کدر است‌‏‎. ‎رسوب‌ این‌ ‏ترکیبات‌بر سطح‌ میله‌های‌ قفس‌، تمیز کردن‌ لانه‌ ‏را با اشکال‌ روبرو می‌سازد‎.‎
‎ ‎
درجه‌ حرارت‌ طبیعی‌ بدن‌ بین‌ 37 تا 39/4 درجه‌ سانتیگراد و به‌ طور متوسط 38/3 درجه‌ سانتیگراد می‌باشد‎.‎
‎ ‎
با توجه‌ به‌ وجود نژادهای‌ مختلف‌ وزن‌ حیوان‌ بالغ‌ می‌تواند از حداقل‌‏kg 0/9 ‎در نژادهای‌ کوچک‌ ‏‎(‎آلمانی‌،لهستانی‌) تا‎ ‎kg 1/8 ‎در ‏نژادهای‌ متوسط (نیوزیلند) و‎ kg 7/3 ‎در نژادهای‌ بزرگ‌ (فلاماندری‌ بزرگ‌) متغیر باشد. متوسططول‌ عمر ‏این‌ حیوان‌ حدود 5 تا 6 ‏سال‌ و حداکثر طول‌ عمر قابل‌ انتظار 15 سال‌ است‌‏‎.‎
‎ ‎
‎ ‎
نگهداری:
خرگوش‌ را می‌توان‌ در داخل‌ منزل‌ ‏‎(‎بعنوان‌ مثال‌ در حیاط) نگهداری‌ نمود. حداقل‌ سطح‌ مورد نیاز برای‌خرگوش‌ با وزن‌‏‎ ‎kg 2 ‎حدود ‏‏0/3 متر مربع‌ است‌. برای‌ خرگوشهای‌ با وزن‌ بیش‌ از ‏kg 2 ‎به‌ ازاء هر کیلوگرم‌ وزن‌ اضافه‌سطح‌ لانه‌ باید ‏حدود 0/2 - 0/1 متر ‏مربع‌ افزایش‌ یابد و در صورتیکه‌ چند خرگوش‌ با هم‌ نگهداری‌ شوند باید به‌ ازاءهر خرگوش‌ ‏اضافی‌ 0/2 متر مربع‌ به‌ سطح‌ لانه‌ ‏افزوده‌ گردد‎.‎
‎ ‎
‎ ‎
‏ ‏
‎ ‎
‎ ‎
ارتقاع‌ لانه‌ باید در حدی‌ باشد که‌ حیوان‌ بتواند بطور کامل‌ بر روی‌ پاهای‌ خود بلند شود که‌ بسته‌ به‌ جثه‌ حیوان‌می‌تواند ‏حدود 45-‏‏90 سانتیمتر در نظر گرفته‌ شود. در صورتیکه‌ خرگوش‌ در فضای‌ خارج‌ منزل‌ نگهداری‌ می‌شودکف‌ لانه‌ ‏باید در مقابل‌ نفوذ ‏رطوبت‌ عایق‌ شود و در صورتیکه‌ نگهداری‌ در داخل‌ منزل‌ صورت‌ می‌گیرد کف‌ لانه‌می‌تواند مشبک‌ ‏و یا توری‌ باشد که‌ بدین‌ ‏ترتیب‌ ادرار و رطوبت‌ ناشی‌ از آن‌ در کف‌ قفس‌ باقی‌ نمی‌ماند و این‌ مسئله‌اجازه‌ می‌دهد تا تمیز ‏کردن‌ لانه‌ در فواصل‌ طولانی‌تری‌ ‏انجام‌ گیرد‎.‎
‎ ‎
جهت‌ جلوگیری‌ از بروز نزاع‌ در بین‌ خرگوشها و عوارض‌ متعاقب‌ آن‌، خرگوشهای‌ نر را باید جدا از هم‌ نگهداری‌نمود. ‏همچنین‌ ‏نرها و ماده‌ها نیز جز در هنگام‌ جفتگیری‌ باید در لانه‌های‌ جداگانه‌ نگهداری‌ شوند. نگهداری‌ چندخرگوش‌ ماده‌ ‏با هم‌ در یک‌ قفس‌ ‏اشکالی‌ ندارد‎.‎
‎ ‎
خرگوشها می‌توانند درجه‌ حرارت‌ بین‌ ۲۷‏‎ - 4 ‎درجه‌ را تحمل‌ نمایند که‌ البته‌ متوسط درجه‌ حرارت‌ توصیه‌شده‌ بین‌ ‏‎22 - ‎‎16 ‎درجه‌ ‏سانتیگراد است‌. رطوبت‌ محیط باید حدود 60 - 40 % باشد و حداقل‌ طول‌ مدت‌ روشنائی‌مورد نیاز 16 - 14 ‏ساعت‌ است‌. در ‏صورتیکه‌ طول‌ مدت‌ روشنائی‌ محیط از این‌ مقدار کوتاهتر باشد حیوان‌ دچارنقصان‌ فعالیت‌ جنسی‌ ‏پائیزی‌‏‎ (Autumnal Sexual ‎depression) ‎می‌گردد‎.‎
‎ ‎
‎ ‎
تغذیه:
میزان‌ مصرف‌ غذا در خرگوشها بطور متوسط روزانه‌ حدود 5 گرم‌ به‌ ازاء 100 گرم‌ وزن‌ بدن‌ است‌. بهترین‌ ماده‌غذائی‌ ‏برای‌ ‏خرگوشها، جیره‌های‌ غذائی‌ تجاری‌ است‌ که‌ ترکیبات‌ آن‌ بر اساس‌ نیاز حیوان‌ تنظیم‌ شده‌ است‌. این‌جیره‌ها معمولا ‏حاوی‌ 17‏‎% - ‎‎14% ‎پروتئین‌، 22% - 12% فیبرخام‌ و 2500 - 2100 کیلو کالری‌ انرژی‌ هستند‎.‎
‎ ‎
در کنار این‌ مواد می‌توان‌ از سبزیجات‌ مختلف‌ نیز استفاده‌ نمود و باید توجه‌ کرد که‌ سبزیجات‌ فاسد و کپک‌زده‌نباشند‎.‎
‎ ‎
این‌ حیوان‌ از نظر فیزیولوژیک‌ شبه‌ نشخوار کننده‌‏‎ (Pseudoruminant) ‎بشمار میرود و چون‌ میکروفلور ‏دستگاه‌گوارش‌ آن‌ نسبت‌ ‏به‌ تغییرات‌ اسمولاریته‌ و‎ PHبسیار حساس‌ است‌ بنابر این‌ تغییر نوع‌ مواد غذائی‌ باید به‌ ‏آهستگی‌ وطی‌ مدت‌ 5 - 4 روز انجام‌ گیرد ‏و هرگونه‌ تغییر ناگهانی‌ در محتویات‌ جیره‌ غذائی‌، بخصوص‌ استفاده‌ از ‏جیره‌های‌ غنی‌از کربوهیدرات‌ می‌تواند با ایجاد اختلالات‌ ‏شدید گوارشی‌ سبب‌ مرگ‌ حیوان‌ گردد‎.‎
‎ ‎
‎ ‎
تولید مثل:
تعیین‌ جنسیت‌ در خرگوشهای‌ نابالغ‌ بسیار مشکل‌ بوده‌ و به‌ تجربه‌ نیاز دارد. بنابراین‌ در این‌ مورد از دامپزشک‌کمک‌ ‏بگیرید‎.‎
‎ ‎
خرگوشها در حدود سن‌ 24 - 16 هفتگی‌ به‌ بلوغ‌ می‌رسند. نژادهای‌ کوچکتر زودتر ازنژادهای‌ بزرگتر و ماده‌هازودتر ‏از نرها بالغ‌ ‏می‌شوند. خرگوش‌ ماده‌ سیکل‌ اوستروس‌ منظمی‌ ندارد ولی‌ مرحله‌ پذیرش‌ جنسی‌ طولانی‌ و حدود7-10 ‏روز است‌. در صورتیکه‌ ‏جفتگیری‌ انجام‌ نگیرد ظرف‌ 1-2 روز حالت‌ پذیرش‌ از بین‌ رفته‌ و پس‌ از آن‌ حیوان‌مجددٹ ‏وارد مرحله‌ پذیرش‌ جنسی‌ می‌گردد‎.‎
‎ ‎
خرگوش‌ ماده‌ای‌ که‌ وارد این‌ مرحله‌ شده‌ است‌ به‌ سایر خرگوشهای‌ ماده‌ داخل‌ قفس‌ اجازه‌ می‌دهد که‌ بر پشت‌وی‌ بجهند ‏که‌ این‌ نشانه‌ ‏در جهت‌ تشخیص‌ حیوان‌ آماده‌ جفتگیری‌ حائز اهمیت‌ است‌. همانگونه‌ که‌ در مبحث‌ لانه‌ ذکرشد نرها و ‏ماده‌ها باید جدا از یکدیگر ‏نگهداری‌ شوند و فقط هنگام‌ پذیرش‌ جنسی‌ خرگوش‌ ماده‌ برای‌ مدت‌ حدود10 دقیقه‌ در قفس‌ ‏خرگوش‌ نر قرار داده‌ شود‎.‎
‎ ‎
در صورتیکه‌ جفتگیری‌ منجر به‌ لقاح‌ نگردد، ممکن‌ است‌ آبستنی‌ کاذب‌‏‎ (Pseudopregnancy) ‎رخ‌ دهد. در این‌مرحله‌ ‏حیوان‌ ‏ماده‌ کلیه‌ حالات‌ حیوان‌ آبستن‌ را دارد و حتی‌ پستانها نیز بزرگ‌ می‌شوند ولی‌ این‌ مرحله‌ حداکثر پس‌ ازحدود 18 ‏روز خاتمه‌ ‏می‌یابد‎.‎
‎ ‎
‎ ‎
‏ ‏
‎ ‎
‎ ‎
طول‌ مدت‌ آبستنی‌ حدود 33 - 30 روز است‌‏‎. ‎رشد پستانها سریع‌ بوده‌ و طی‌ هفته‌ آخر آبستنی‌ صورت‌ می‌گیرد.طی‌ ‏روزهای‌ آخر ‏حیوان‌ ماده‌ شروع‌ به‌ ساخت‌ لانه‌ می‌نماید و برای‌ این‌ منظور اقدام‌ به‌ کندن‌ موهای‌ ناحیه‌ شکم‌می‌کند. تعداد ‏بچه‌ها بین‌ 4-12 و ‏بطور متوسط 7 عدد است‌. بچه‌ها معمولا صبح‌ زود و طی‌ حدود یک‌ ساعت‌ و یاکمتر متولد می‌شوند. ‏طول‌ مدت‌ شیردهی‌ حدود 4-‏‏6 هفته‌ است‌. مادر در طول‌ روز فقط یکبار و معمولا صبحها به‌بچه‌ها شیر می‌دهد و بقیه‌ ‏ساعات‌ روز لانه‌ بچه‌ها را ترک‌ می‌نماید ‏که‌ این‌ مسئله‌ نباید بعنوان‌ عدم‌ پذیرش‌ بچه‌هاتوسط مادر قلمداد شود. در ‏صورت‌ مرگ‌ مادر و یا هنگامی‌ که‌ مادر قادر به‌ شیردادن‌ ‏بچه‌ها نباشد می‌توان‌ آنها رابصورت‌ دستی‌ تغذیه‌ نمود. جهت‌ ‏تغذیه‌ بچه‌ها شیر با فرمولهای‌ مختلفی‌ توصیه‌ شده‌ است‌ که‌ یکی‌ از ‏ساده‌ترین‌فرمولها بشرح‌ زیر می‌باشد‎:‎
‎ ‎
‎ ‎
شیر گاو                        ‎240 ‎سی‌سی‌‏
زرده‌ تخم‌ مرغ                 ‎1 ‎عدد
عسل                          ‎5 ‎سی‌سی‌‏
مولیتی‌ ویتامین‌ کودکان     ‎5 ‎سی‌سی‌‏
‎ ‎
‎ ‎
‎ ‎
شیر دادن‌ هر 12 تا 24 ساعت‌ انجام‌ می‌گیرد. البته‌ باید در نظر داشت‌ که‌ تغذیه‌ دستی‌ بچه‌ خرگوشها بندرت‌موفقیت‌آمیز ‏بوده‌ و ‏ممکن‌ است‌ با مشکلات‌ و عوارض‌ متعدد گوارشی‌ و تنفسی‌ در بچه‌ خرگوشها همراه‌ باشد‎.‎
‎ ‎
‎ ‎
خرگوش‌ و بهداشت‌ عمومی‌‏:
هر چند موارد گزارش‌ شده‌ از انتقال‌ بیماریهای‌ خطرناک‌ بین‌ انسان‌ و حیوان‌ در خرگوشهای‌ اهلی‌ و خانگی‌ نادراست‌ با ‏این‌ وجود ‏مهمترین‌ این‌ بیماریها عبارتند از سالمونلوز، تولارمی‌، هاری‌، عفونتهای‌ قارچی‌ پوست‌ و مو، سل‌ ‏وتوکسوپلاسموز‎.‎
‎ ‎
جهت‌ جلوگیری‌ از بروز بیماری‌ در حیوان‌ و کاهش‌ احتمال‌ انتقال‌ آن‌ به‌ صاحب‌ حیوان‌ توصیه‌های‌ زیر بایدمورد توجه‌ ‏قرار گیرد‎.‎
‎ ‎
‎1 - ‎پس‌ از خرید حیوان‌، جهت‌ معاینه‌ و بررسی‌ وضعیت‌ سلامت‌ آن‌ و دریافت‌ راهنمائیهای‌ لازم‌ به‌ ‏درمانگاههای‌دامپزشکی‌ ‏مراجعه‌ شود‎.‎
‎ ‎
‎2 - ‎حتی‌الامکان‌ با ساخت‌ جایگاه‌ و لانه‌ مناسب‌، حیوان‌ در خارج‌ از محیط منزل‌ و به‌ عنوان‌ مثال‌ در حیاط ‏نگهداری‌گردد‎.‎
‎ ‎
‎3 - ‎در صورتیکه‌ حیوان‌ در داخل‌ منزل‌ نگهداری‌ می‌شود باید دارای‌ جایگاهی‌ خاص‌ و نسبتا محدود باشد و از رفت‌ ‏وآمد آزادانه‌ ‏حیوان‌ در محیط منزل‌ باید جلو گیری‌ شود‎.‎
‎ ‎
‎4 - ‎محل‌ نگهداری‌ و لانه‌ حیوان‌ روزانه‌ نظافت‌ گردد‎.‎
‎ ‎
‎5 - ‎از تماس‌ حیوان‌ با حیوانات‌ خانگی‌ افراد دیگر و همچنین‌ حیوانات‌ غیرخانگی‌ نظیر گربه‌های‌ ولگرد جلوگیری‌شود‎.‎
‎ ‎
‎6 - ‎نظافت‌ شخصی‌ علی‌الخصوص‌ شستن‌ دستها پس‌ از تماس‌ با حیوان‌ از اهمیت‌ زیادی‌ برخوردار است‌‏‎.‎
‎ ‎
‎7 - ‎در صورت‌ مشاهده‌ هرگونه‌ تغییر در ظاهر و یا رفتار حیوان‌، جهت‌ بررسی‌ علت‌ آن‌ به‌ درمانگاه‌ دامپزشکی‌ ‏مراجعه‌شود و بر ‏اساس‌ نظر دامپزشک‌ معالج‌ انجام‌ معاینات‌ دوره‌ای‌ مورد توجه‌ قرار گیرد‎.‎
‎ ‎
واکسن‌ هاری‌ جز در مواردی‌ که‌ حیوان‌ در معرض‌ هاری‌ قرار دارد و یا در مناطقی‌ که‌ هاری‌ شایع‌ می‌باشد ‏توصیه‌نمی‌شود و برای‌ ‏پیشگیری‌ از بروز سایر بیماریهای‌ متداول‌ در خرگوش‌ نیز تاکنون‌ واکسنی‌ تهیه‌ نشده‌ است‌‏‎.

 

 

 

 

گردآوری:مجله اینترنتی دلگرم

کلمات کلیدی :
نظرات بییندگان :

بهترین مشاغل و خدمات شهر خود را ، در سایت نشونه پیدا کنید.

مشاهده سایت نشونه